Zasady ortograficzne Drukuj Email
Oceny: / 5
KiepskiŚwietny 
Redaktor: Renata Kołosowska   
11.10.2010.

Pisownia wyrazów z rz

 

rz

- piszemy wtedy, kiedy wymienia się na r w innych formach danego wyrazu lub w wyrazach pokrewnych, np.

 

starzec - starość

dworzanin - dworski

uwierzyć - wiara

wzorzysty - wzór

rowerzysta - rower

 

rz

- piszemy w zakończeniach:

 

-arz                 

-erz

- mierz

- mistrz

 

rz

- piszemy po spółgłoskach:

 

b-                                         np. brzuch,

p-                                         np. przyroda

d-                       np. drzemać

t-                                          np. trzymać

g-                                         np. grzbiet

k-                                         np. krzew

      ch-                   np. chrzan

j-                                           np. spojrzeć

w-                                         np. wrzenie

 

wyjątki:

- po wyżej wymienionych spółgłoskach w niektórych wyrazach, np. kształt, pszczoła, wszystko, pszenica, pszczyna, zawsze

- w formach stopnia wyższego i najwyższego przymiotników utworzonych z przyrostkiem- szy lub - ejszy, np. bogatszy, lepszy, cichszy, mocniejszy, najbogatszy, najlepszy, najcichszy

- w partykule -że, np. skądże, róbże, mówże

- w wyrazach typu - odżywić, odżyć, obżerać

 

 

 

 

 

 

 

 

Pisownia wyrazów z ż

 

ż

- piszemy, kiedy wymienia się na g, dz, h, z, ź, s w innych formach danego wyrazu lub wyrazach pokrewnych np.

 

odważny - odwaga (g)

mosiężny - mosiądz (dz)

drużyna - druh (h)

mrożony - mróz (z)

zakażenie - zakaźny (ź)

niżej - nisko (s)

 

 

ż

- piszemy niekiedy w zakończeniach:

 

-aż                          np. reportaż

-eż                          np. młodzież

 

ż

- piszemy po literach l,ł,r i wyrazach zapożyczonych po n, np.

 

lżejszy

aranżacja

małżeństwo

rewanż

 

ż

- piszemy w partykułach -że, - ż np.

 

także

gdyż

cóż

któż

 

Pisownia wyrazów z ch

 

ch

- piszemy wtedy, kiedy wymienia sięna sz w innych formach danego wyrazu lub w wyrazach pokrewnych, np.

 

mucha - muszka

ucho   - uszy

blacha - blaszka

cicho - cisza

 

 

 

ch

- piszemy zawsze na końcu wyrazów, np

 

słuch,

brzuch

mech

zamach

 

ch

- piszemy

 

 

Ch piszemy, gdy wymienia się w innych formach tego samego wyrazu lub w innych wyrazach na: sz

np.:
 
mucha - muszka,
wydmuchać - wydmuszka,
trochę - troszkę,

Ch piszemy po literze s np.: schab, schody, wschód.

Ch piszemy na końcu wyrazów, np.: na drogach, orzech, zuch.

Wyjątki: druh, Boh (nazwa rzeki).

H piszemy, gdy wymienia się w innych formach tego samego wyrazu lub w innych wyrazach na: g, ż, z, dz,

np.:
 
wahać się - waga,
druh - drużyna,
błahy - błazen

RYMOWANKI ORTOGRAFICZNE

 

Słońce się za chmury skryło
i się w końcu zachmurzyło.
Krasnoludki się w lesie pochowały
i tylko głowy zza drzew wychylały.

Marzena marzy
może pojadę nad morze,
a może ryby złowię w jeziorze,
może kraj wzdłuż i wszerz przemierzę,
albo może zaśpiewam w operze.
 
Krótka rózga, kłótnia, córka
Zbój, powrósło, ogół, skórka.
Włókno, włóczka, wróżby różne,
Żółw tchórzliwy, wróbel - próżniak.
Oprócz czółna - żółtko, wiórek,
Wójt, równina, chór przepiórek.
Próchno, próba, późno, włóka?
Zapamiętaj, łatwa sztuka!
 
Wróżka wróży:
Czy mróz duży,
Czy śnieg prószy,
Czy zmarzną uszy!
 
Król Karol kupił królowej Karolinie
korale koloru koralowego.
 
Samo "h"
Kłopotliwe samo "h"
Dość szczególną skłonność ma:
Lubi "hałaśliwe" słowa:
Huk, harmider, hałasować.
Pisząc "historyjka błaha",
Nigdy, Haniu, się nie wahaj!
Przez "h" pisz, pamiętaj o tym,
"hałaśliwy wrzask hołoty".
Huśtać lubisz się? Wiedz o tym, że "h" ma
Hak, huśtawka oraz hamak.
 
Nie trać humoru!
Co to za harmider?
Ten huk, ten hałas?
To wróg czyha na nasz honor!
Wkładaj hełm! Bierz halabardę! Hańba wrogom!
Dalej, dalej, jak huragan! Wszyscy szturmem!
Hura! Hura! Hej! Hop!
- Uciekła ohydna horda!
Ocalony honor hufca?
- Nie ma jak dobry humor przy herbacie!
 
Nie wierzy Jerzy,
że tam, gdzie wieże,
leżą trzy jeże.
 
Ksiądz Jerzy nie wierzy,
że w Iłży na wieży
jest gniazdo nietoperzy.

 

 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »