Zasady ortograficzne Drukuj Email
Oceny: / 1
KiepskiŚwietny 
Redaktor: Renata Kołosowska   
20.02.2012.
Pisownia wyrazów z "ó"
  • "ó" piszemy w dopełniaczu l. mn. rzeczowników rodzaju męskiego:
    butów dębów, synów
  • w końcówkach -ów, -ówna, ówka:

  Kraków, Tarnów, klasówka, pocztówka, złotówka

    wyjątki: zasuwka, skuwka

  • na początku wyrazów bardzo rzadko:
     ósmy, ów, ówczesny, ówdzie
  • "ó" piszemy, gdy w formach pokrewnych wymienia się na "o","e" lub "a":
    dwóch - dwoje, szósty - sześć, skrócić - skracać
  • "ó" pisane jest zawsze w wyrazach:
     chór, córka, góra, kłótnia, król, krótki, kłódka, mózg, płótno, próżny, późno, równy, skóra, złoto, żółty, żółw, tchórz, próba, róż, spódnica, odór, cóż, na umór, protokół, który,wówczas, w ogóle
Pisownia wyrazów z "u"
  • literę "u" piszemy w wielu przyrostkach najczęściej spotykane to -uch, -uga, -ulec, -un, -unek, -ur, -us, -uszek, -uszka, -utki:
    leniuch, szaruga, hamulec, opiekun, rysunek, wilczur, dzikus, garnuszek, staruszka, malutki
  • w kocówkach czasowników -uję, -ujesz, -uje:
    kupuje, hamujesz, psuje
  • w końcówce -uj w czasownikach:
    spróbuj, rysuj
    wyjątki: stój, bój, spokój, pokój
  • zawsze przez u piszemy wyrazy:
   bruzda, chrust, dłuto, kłuć, kurtyna, płakać, pruć, tłumaczyć tłumok, żuraw, zasuwka, skuwka, humor.
Pisownia wyrazów z "ch"

  • "ch" piszemy gdy wymienia się na sz:
     mucha - muszka, piechota - pieszo, ruchomy - ruszać, blacha - blaszka
  • "ch" piszemy w wyrazach:
     chory, chlustać, chwalić, chować, echo, chaos, chór, cholesterol, charakter, choleryk, chronologia, chirurg, chemia
Pisownia wyrazów z "h"
  • "h" piszemy gdy wymienia się na g, ż, z, ź, dz:
     błahy - błazen, wahać - waga, druh - drużyna
  • "h" piszemy w wyrazach:
     hipoteza, heroizm, hipika, historia, handel, herbata, hańba, hardy.
  • "h" piszemy w wyrazach rozpoczynających się od hiper-, hipo-:
     hiperbola, hipokryta
Pisownia wyrazów z "ż"
  • "ż" piszemy gdy w innych formach wyrazów lub wyrazach pokrewnych wymienia się na g, z, ź, s, dz, h:
     może - mogę; mrożony - mroźny; papież - papieski; mosiężny - mosiądz; móżdżek - mózg; drużyna - druh
  • w końcówkach -aż, -eż rzeczowników rodzaju żeńskiego:
    młodzież, odzież, sprzedaż
    Wyjątki: twarz, macierz
  • po literach l, ł, n, r:
     ulżyć, łżeć, branża, rżysko
  • w partykule -że:
     skądże, róbże, także, mówże, jakże
  • w wyrazach:
     gżegżółka, mżawka, żal, żur, żart, żyto, żenić się, żółty, żarłok, żuraw, żegluga, żyletka, żongler, żyrandol, żuk, żyrant, żubr, reportaż, żądać
Pisownia wyrazów z "rz"
  • "rz" piszemy gdy w innych formach wyrazów lub wyrazach pokrewnych wymienia się na r:
    dworzec - dworca; morze - morski; pierze - pióro
  • po spółgłoskach p, b, g, t, d, k, g, ch, j, w:
     przygoda, brzoza, mistrz, drzewo, krzyk, grzywa, chrzan, ujrzeć, wrzesień
    Wyjątki: kształt, bukszpan, kszyk (ptak), pszenica, pszczoła, gżegżółka, piegża
  • w formach stopnia wyższego i najwyższego przymiotników po wyżej wymieniowych głoskach piszemy sz:
     większy, młodszy, cieplejszy
  • "rz" piszemy w przyrostkach -arz, -erz:
    gospodarz, piekarz, macierz
  • "rz" piszemy w wyrazach:
     rzut, rzeka, rząd, rzecz, rzadki, orzech, rzemień, rzepa, rzeźba
  • "ę" wymienia się na "ą", "ą" wymienia się na "ę":
  • wziąłem - wzięłam, zacząłem zaczęłam
  • w rzeczownikach l. poj. piszemy -ą, a w l .mn. -om
  • idę z kobietą, daję kobietom
  • "ę" piszemy w bierniku l. poj. rzeczowników rodzaju żeńskiego:
  • matkę, historię, mapę
  • "ę" piszemy w pierwszej osobie l. poj. czasu teraźniejszego:
  • myję, szyję, sprzedaję
  • poprawnie czasownik włączyć w formie wielokrotnej brzmi włączać, a jego pochodnymi są:
  • załączyć - załączać itp.
Zmieniony ( 20.02.2012. )
 
« poprzedni artykuł   następny artykuł »